Ծրագրավորում

download.jpgԵրևի թե ոչ մի ուրիշ մասնագիտություն այսօր մեր երկրում այդքան PR-ված չէ, որքան ծրագրավորումը։  Եթե 70-ականներին բոլոր երեխաները ուզում էին տիեզերագնաց դառնալ, իսկ հետխորհրդային 90-ականներին նախագահ կամ առնվազն նախարար, ապա 2000-ականներին երեխաների համար նույնպես հեղափոխական ժամանակաշրջան եկավ, և հիմա շատերը դառնում են ծրագրավորող կամ քայլեր են կատարում ծրագրավորող դառնալու ու ՏՏ ոլորտում աշխատելու համար։ Առաջ երբ որ ծրագրավորումը նոր էր ստեղծվել և գռեթե ոչ ոք չէր կիրառում այդ գաղափարը: Մարդիք ստեղծում էին բոլոր սարքավորումները օգտագործելով պլատաներ, որոնց վրա նտեղադրված էին բազմաթիվ մասնիկներ: Այդ ամենը ստեղծելու համար հսկայական կազմակերպությունները  ծրագրավորողների տեղը ընդունում էին ֆիզիկոսներին, որ կատարվեն հաշվարկներ և ճիշտ հավաքեն սարքը: Հիմա ես ձեզ կպատմեմ թե ինչպես է այդ ոլորտը հայտնվել Հայաստանում: 1980-ական թվականներին հայաստանում հայտնվեցին առաջին համակարգիչները և մի շար գիտնականներ փորձում էին ծրագրեր գրեն դրանցով: Ապա մի տասնյակ տարի անց Հայաստանում բացվեցին շատ հայտնի IT կազմակերպություններ, որոնք մինչ օրս գործում են: Հիմա կպատմեմ ծրագրավորման լեզուների զարգացման մասին:                                                                                                               Ծրագրավորման լեզեւները շատ բազմազան են սակայն սկզբնական ծրագրավորման լեզուները հնարավորություն չէին տալիս հսկաական ծրագիր գրել, որը կկարողանար մի քանի գործողություն անել: Հիմա ստեղծվել են ուրիշ լեզուներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ստեղծված է տարբեր գործողություններ անելու համար: Ապագայում ես էլ եմ ցանկանում ծրագրավորող դառնալ և բացել իմ կազմակերպությունը:

Գրքի վերլուծություն

!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^!@#$%^&*()@#$%^%$#$%^%^^&&&^^^

62․ Տրված նախադասությունը համառոտիր, դարձրու վեց-յոթ բառանի նախադասության տարբերակներ։ Քանի՞ նախադասություն է ստացվում։

Կանգանծ էի կապիկների վանդակի մոտ և շոյում էի ձագուկներին։

Բիլը անհամբեր էր և շտապողական, բայց ես շոյում էի ձագուկներին։

Մետաղացանցի արանքից շոյում էի կապիկների փրչոտ ձագուկներին։

Հակառակ Բիլի շտապողականությանը՝ ես շոյում էի ձագուկներին։

Տասը րոպե վանդակի մոտ կանգանած ձագուկներին էի շոյում։

63․ Ուրիշի ուղղակի խոսքը գրիր․ կետադրությանն ուշադրություն դարձրու։ Ե՞րբ է ուղղակի խոսքը չակերտների մեջ գրվում

Ա. Առաջին մոլորակի վրա մի թագավոր էր ապրում: Ծիրանիով և կնգումի մորթիով պճնված՝ նա բազմել էր շատ հասարակ, բայց այնուամենայնիվ փառահեղ իր գահին:
— Ահա և հպատակը,— բացականչեց թագավորը՝ տեսնելով Փոքրիկ իշխանին:
«Այդ ինչպե՞ս ճանաչեց,-անցավ Փոքրիկ իշխանի մտքով,- չէ՞ որ ինձ առաջին անգամ է տեսնում»:
Փոքրիկ իշխանը մտածում էր.«Այսքան բարձր սարից այս ամբողջ մոլորակը և նրա վրայի մարդկանց կտեսնեմ»: Բայց նա ասեղի նման բարակ ու սուր ժայռեր տեսավ միայն: «Ինչ տարօրինակ մոլորակ է, մտածեց Փոքրիկ իշխանը,- բոլորովին չոր է և աղի, ամբողջովին պատած է ասեղներով»:

Բ. «Բոլորը բնության օրենքներին են ենթարկվում, նույնիսկ երբ նրան են հակադրվում, նրա հետ են գործում նույնիսկ այն ժամանակ, երբ ցանկանում են նրա դեմ գործել»,- ասել է Գյոթեն: Գյոթեն գրել է, «Բնության պսակը սերն է: Միայն սիրո միջոցով են մոտենում նրան»:

Գ. Շվեյցարական Ալպերում ճանապարհորդներին ծաղիկները չքաղելու կոչ են անում: Այդ կոչերն արված են՝ ազգային հոգեբանությունը հաշվի առնելով: Ֆրանսերեն մակագրությունն ասում է «Ծաղիկներով հիացե՛ք, բայց մի՛ սպանեք նրանց»: Կոչն անգլերեն հնչում է որպես քաղաքավարի խնդրանք. «Խնդրում ենք ծաղիկները մի՛ քաղեք»: Գերմաներեն արգելքը կտրուկ է .«Մի՛ քաղեք ծաղիկները»:

64․ Տեքստը վերականգնիր՝ պարբերությունների հաջորդականությունը փոխելով։

Հազարամյակներ առաջ մարդիկ չգիտեին, թե ի՛նչ է փողը, պարզապես զանազան առարկաներ էին փոխանակում միմյանց հետ: Բրուտները խեցե ամաններ ու սափորներ էին տալիս, դարբինները՝ դանակներ, կացիններ ու նետերի ծայրապանակներ, երկրագործները՝ հացահատիկ, յուղ, գինի, անասնապահները՝ միս, բուրդ, կաշի, հաղթանակած մարտիկներն էլ՝ իրենց գերիները:

Բայց փոխանակություն կատարելը բարդ էր, քանի որ իրերն ու մթերքները տարբեր արժեքներ ունեին: Արժեքը կախված էր նրանից, թե ինչքա՛ն աշխատանք էր ծախսվել այս կամ այն առարկան կամ մթերքը ստանալու համար, կամ դրանք ձեռք բերելու համար ի՛նչ դժվարություններ ու վտանգներ էին հաղթահարվել: Մեկ ոչխարի դիմաց, օրինակ, կարելի էր երկու կացին կամ չորս սափոր կամ էլ մեկ անդրավարտիք ստանալ, իսկ հովազի ժանիքներից ու ճիրաններից պատրաստված ապարանջանի փոխարեն՝ նավակ կամ մի զույգ եզ:

Փոխանակությունը պարզեցնելու համար մարդիկ փորձում էին իբրև փոխանակման միջոց ծառայող ամենահարմար առարկան գտնել: Անասունը, մթերքն ու մորթեղենը, որպես փող, հարմար չէին, որովհետև խնամք էին պահանջում ու շուտ էին փչանում: Մարդիկ աստիճանաբար հասկացել էին, որ փողը ոչ թե ժամանակավոր, այլ մշտական ու հաստատուն պիտի լիներ: Նաև դիմացկուն լիներ, որ ձեռքից ձեռք անցնելիս շուտ չփչանար: Թեթև լիներ, որ կրելը հեշտ լիներ: Իսկ արժեքը և´ եզան ու տան, և՛ նավի ու հողակտորի, և՛ ցանկացած այլ առարկայի արժեքի հետ պիտի համեմատվեր: Ու պիտի բաժանվեր մանր մասերի, որ մանր առարկաների գնումներ էլ կատարվեին։

Դրա հետ նոր պահանջ ծագեց: Հարկավոր էր, որ ամենամանր մասերի բաժանելու ժամանակ էլ փողի ընդհանուր արժեքը չփոքրանար: Օրինակ, եթե մորթին բաժանեին մանր կտորների, կտրոներից ամեն մեկի արժեքն էլ զրո կլիներ, միաժամանակ բոլորինն էլ: Բոլորը, այդ պահանջներին քիչ թե շատ համապատասխանող առաջին փողերից էին խեցիները:

65․ Սխալ կազմած  պատճառական բայերն ուղի՛ր:

Քնացնել, հաշտեցնել, լռեցնել, ուտացնել, լսեցնել, ճերմակացնել, կարմրացնել, վախեցնել, աշխատացնել, հնչեցնել, պարզեցնել, ցավեցնել, վստահեցնել, ծառայացնել, ապրեցնել:

66․ Տեքստից հանի՛ր այն նախադասությունները, որոնք նկարագրում են նախորդ կամ հաջորդ նախադասության գործողության տեղը, ժամանակը, ձևը: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Արդեն մութն ընկնում էր ու գյուղ իջնելու ժամանակն էր: Մի ուլիկ հոտից հետ ընկավ: Գայլը հասավ նրան ու բռնեց: Գյուղն էլ շատ մոտ էր:
Ուլիկն ասաց.
— Գիտեմ, որ քո զոհն եմ, ու վերջը պիտի ուտես ինձ: Բայց  խնդրանք ունեմ՝ սրինգդ նվագի՛ր, պարեմ, հետո կե՛ր:
Գայլը նվագեց: Նա շատ բարձր ու գայլավարի էր նվագում: Շները լսեցին ու ընկան նրա ետևից: Փախչելիս գայլը շուռ եկավ դեպի ուլիկը: Նա ասաց.
-Տե՛ղն է ինձ, մսագործն ո՛ւր, երաժիշտն ուր:

67․ Կազմի´ր բառակապակցություններ` հարցական դերանունները փոխարինելով գոյականներով:

Տիրապետել զգացմունքներին:

Տիրել գահին:

Դավանել հավատքին:

68․ Սկզբից տասը-տասներկու նախադասություն կազմիր, որ ամբողջական տեքստ դառնա։

69․ Առաջին նախադասությունը փակագծում գրված բառով միացրու երկրորդին։

Վախկոտ նապաստակն իր համար թռչկոտում էր անտառի բացատում, երբ որ որսորդներն իրենց շների հետ հայտնվեցին:
Այծը նախատեց աղվեսին, երբ աղվեսը ուզում էր խախտել պայմանն ու դուրս թռչել:
Ծիծեռնակները ծաղրում էին կարապներին, քանի դեռ կարապները չէին ուզում ապրել մարդկանց մոտ ու երգել նրանց համար:
Նրանք որոշեցին խայթոցով վնասել մեղրը տանողներին, ուստի եղուները չէին ուզում իրենց մեղրը մարդկանց տալ:
Ծովին հասնելը փրկություն էր թվում, չնայած ովի ջուրը չի խմվում:
Մտքինը նրան պատժելը չէր, թեև ձեռքը մեկնեց անկարգին բռնելու:

70․ Հիմնավորիր՝ Մարդկությանը ժամանակի մեքենա է անհրաժեշտ։

Մարդկությանը ժամանակի մեքենա է անհրաժեշտ, նրանք պետք է տեղափոխվեն մի քանի տարի հետ և տեսնեն, թե առանց հեռախոսի իչ լավ էր կյանքը, մանկությունը, ամեն օր բակում ընկերների հետ խենթություններ էին անում երեխաները, իսկ հիմա ամեն ինչ այլ է, պետք է մի դար հետ գնան, և տեսնեն թե ինչերի էր պատրաստ ոճրագործ և ցեղասպան թուրքիան, թե ինչպես էր կոտորում հայերին, և հիմա այդքան չպաշտեն նրանց։ Մարդկությունը շատ է ափսոսում արած կամ չարած գործերի համար, ուզում է անցյալ գնա, փոխի սխալը, ժամանակի մեքենա շատ է անհրաժեշտ մարդկությանը։

71․ Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ ո՞ւմ են ցույց տալիս նա, ի
նքը բառերը։

Տղան ընկերոջ մասին ասում էր, որ նա վախենում է օձի լեզվից, մինչդեռ ինքը գիտե, որ օձերը լեզվով միայն հոտոտում ու շոշափում են: նա — ասում է ընկերոջը, ինքը — ասում է իրեն

Աղջիկը զարմացած նայեց տատին, նա իրեն այդքան ոգևորված չէ՞ր տեսել, ի՞նչ է: նա — ասում է աղջկա, իրեն — ասում է տատին

Աղջիկը զարմացած նայեց տատին,  ինքը նրան այդքան ոգևորված չէ՞ր տեսել, ի՞նչ է: ինքը — ասում է աղջկան, նրան — ասում է տատին

Ծերունին տղայի կողքին իր մանկությունն էր հիշում: իր — ծերունու

Ծերունին տղայի կողքին նրա մանկությունն էր հիշում: — նրա — ծերունու մանկությունը

Գայլն իրեն համոզում էր, որ ինքը չի վախենում շներից:  ինքը — գալը

Գայլն իրեն համոզում էր, որ նա չի վախենում շներից: նա — գայլը

72․ Նախադասության ամեն մի բառը կամ բառակապակցությունը փոխարինի՛ր հարցական բառով և ստացի՛ր հարցական նախադասություններ (քանիսը կարող ես):

Քրիստին Լիսկևիչը փոքրիկ միայնակ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց երկիր մոլորակի շուրջը:

Քրիստին Լիսկևիչը շուրջերկրյա ճանապարհորդությո՞ւն կազմակերպեց։

Շուրջերկրյա ճանապարհորդությո՞ւն կազմակերպեց Քրիստին Լիսկևիչը։

Փոքրիկ առագաստանավո՞վ կատարեց շուրջերկրյա ճանապարհորդհություն։

Շուրջերկրյա ճանարապհորդությունը միայնա՞կ կազմակերպեց։

Միայնա՞կ էր կազմակերպել այդ ճանապարհորդությունը։

Երկիր մոլորակի շո՞ւրջ կատարեց ճանապարհորդությունը։

73․ Տրված տեքստերը համեմատիր, տարբերությունները գտիր և մեկ նախադասությամբ գրիր, թե այդ տեքստերն ինչով են տարբերվում։

Ա. Հին Բաբելոնում գետի աղտոտման մեղավորը մահապատժի էր ենթարկվում: Պետրոս Մեծը Սիբիր էր աքսորում այն պետեբուրգցիներին, որոնք լվացքաջուր էին թափում Նևան: Իսկ այսօր մարդկության ունեցած ամբողջ ջուրն է ենթակա վտանգի: Մարդիկ անխնա թունավորում ու կեղտոտում են գետերն ու լճերը, ծովերն ու օվկիանոսները և դեռ ուրախանում են:
Հին Եգիպտոսի գրերի մեջ «զզվել» հիեորոգլիֆն արտահայտվել է թեք դիրքով պատկերված ձկան տեսքով: Հնագետները երկար ժամանակ չէին հասկանում այդ տարօրինակ զուգորդումը: Այժմ գիտենք, որ ձուկն աղտոտված ու թթվածնից աղքատացած ջրում է այդպիսի դիրք ընդունում:
Երբ թունավոր նյութն սկսում է ջրի մեջ տարածվել, ձկներն ահավոր վախենում են: Նրանք ջրի մակերևույթի մոտ են ելք փնտրում, ցատկում օդ, նետվում ափ: Հոգեվարքի պարը վերջանում է ջղաձգություններով, ապա ձկները սատկում են: Ի՞նչ է մտածում բանական մարդը:

Բ. Հին Բաբելոնում գետի աղտոտման մեղավորի աստղը խավարում էր: Պետրոս Մեծը Սիբիր էր քշում այն պետեբուրգցիներին, որոնք լվացքաջուր էին թափում Նևան: Իսկ այսօր մարդկության ունեցած ամբողջ ջրի գլխին է վտանգը կախված: Մարդիկ առանց սրտերը ցավելու թունավորում ու կեղտոտում են գետերն ու լճերը, ծովերն ու օվկիանոսները և դեռ աշխարհքով մեկ են լինում:
Հին Եգիպտոսի գրերի մեջ «զզվել» հիեորոգլիֆը հանդես է գալիս թեք դիրքով պատկերված ձկան տեսքով: Հնագետները երկար ժամանակ գլխի չէին ընկնում այդ տարօրինակ կապը: Այժմ գիտենք, որ ձուկն աղտոտված ու թթվածնից աղքատացած ջրում է այդ օրն ընկնում:
Երբ թունավոր նյութն սկսում է ջրի մեջ տարածվել, ձկներին անպատմելի սարսափ է պատում: Նրանք ջրի երեսին են ճար ու ճամփա ման գալիս, իրենց ափ գցում: Հոգեվարքի պարը վերջանում է թալիկ-թալիկ գալով, ապա ձկները շունչները փչում են:
Ի՞նչ է մտքովն անցակցնում բանական մարդը:

Ինձ թվում է, որ տարբերությունն  այն է, որ առաջին հատվածում ավելի գրագետ էր ներկայացվախ, իսկ եկրորդում ավելի բառացիորեն էր և ավելի հասկանալի, չնայած ավելի կոպիտ էր։

74․ Հիմնավորիր այս միտքը՝ Չի կարելի, որ մարդիկ ժամանակի մեքենա ունենան։

Մարդիկ չեն կարող քաի որ եթե ինչ որ բան փոխեն կարող է ազդի այլ ժամանակահատվածի վրա և ժամանաիկի ուղին կփոխվի: Հենց այդ պատճառով մարդիկ չեն կարող օգտագոչծել ժամանակի մեքենան:

75․ Ա․ և Բ նախադասությունները համեմատիր և տարբերությունները գտիր։

Ա. Ամերիկացի գիտնականների հետազոտություններից պարզվել է, որ մարդն օրական միջին հաշվով  կես ժամ խոսում է:
Բ. Մարդն օրական խոսում է միջին հաշվով  կես ժամ: Դա պարզվել է  ամերիկացի գիտնականների հետազոտություններից:

Առաջինում պատմում է գործողության մասին, թե ինչ են պարզել գիտնականները, իսկ երկրորդում ասվում է, թե ում կողմից է կատարվել գործողությունը։

Ա. Լեհական Ենջուվեյ փոքրիկ բնակավայրն ամբողջ Եվրոպայում հայտնի է եզակի ժամացույցների թանգարանով, որտեղ չորս հարյուր ժամացույց է ցուցադրված: Բ. Լեհական Ենջուվեյ փոքրիկ բնակավայրն ամբողջ  Եվրոպայում հայտնի է եզակի ժամացույցների թանգարանով: Այնտեղ չորս հարյուր ժամացույց է ցուցադրված:

Ա հատվածը մեկ նախադասություն է և պարզ է, իսկ երկրորդը երկու նախադասություն է, բարդ է։

Ա. Դրանց մեջ է նաև  արեգակնային մի ժամացույց,  որը  պատրաստվել  է տասնվեցերորդ դարում:  Բ. Դրանց մեջ է նաև  արեգակնային մի ժամացույց:  Դա պատրաստվել  է տասնվեցերորդ դարում:
Ա. Թանգարանի  այցելուներն անպայման մտնում են նաև գրադարան, որտեղ կարդում են ժամացույցների և նրանց պատմության մասին: Բ. Թանգարանի  այցելուներն անպայման մտնում են նաև գրադարան: Այնտեղ կարդում են ժամացույցների և նրանց պատմության մասին:

76․ Ուրիշի ուղղակի խոսքերն անուղղակի դարձրու ր գրիր ընդգծված բառերից յուրաքանչյուրն ինչպես փոխեցիր։

Արագիլին հարցրին, թե ինչո՞ւ է անվերջ մի ոտի վրա կանգնում:
Գարնանը մոծակը դուրս եկավ ուղտի ականջից, ուղղեց թևիկներն ու տզզաց բարեկամին, որ շնորհակալ է հյուրընկալության համար, և հայտնեց, որ նա գնում է։
Ուղտը վիզը ծռեց, մի կերպ տեսավ իր հետ խոսող մոծակին ու ասաց, թե ով է մոծակը, նա նրան չի ճանաչում։
Մոծակը թռավ առյուծի մոտ ու ձայն տվեց, որ նա նրանից չի վախենում, ոչովհետև առյուծը նրանից ուժեղ չէ։

77․ Ուրիշի անուղղակի խոսքերն ուղղակի դարձրու և գրիր ընդգրկված բառերից յուրաքանչյուրն ինչպես փոխեցիր։

-Ես միշտ ուզում եմ իմանալ, թե ինչու են փայլում աստղերը․ — ասում էր Փոքրիկ Իշխանը։

-Ինձ բոլոր աստղերն են ենթարկվում․ — ասաց թագավորը։

-Ես շատ տարօրինակ մարդկանց եմ տեսել․ — պատմում էր ճանապարհորդը։

-Ես կարող եմ գնել նոր հայտնաբերված աստղերը․ — պնդում էր գործարար մարդը։

-Նորահայտ մոլորակի վրա օվկիանոս կ՞ա արդյոք․ — հարցնում էր աշխարհագրագետը։

78․ Նախադասությունն ընդհարձակիր՝ ընդգրկված բառին ավելացնելով լրացումներ, որոնք նույն հարցին պատասխանեն։

Գնացքը արագ և վայրի կերպով մոտենում էր կայարանին, որպեսզի մարդկանց քաղաքից-քաղաք տեղափոխի։

Կետը թափահարեց հսկա և ծանր պոչը, որպեսզի վախեցնի շրջապատում եղած մարդկանց և ձկներին։

Խիզախ և ակտիվիստ բազմությունը սպասում է, որպեսզի նախարության հետ զրույց ունենա, որ Ամուլսարը հանք չի լինելու։

Կրինարեը դանդաղ շեմելով դուրս եկան ափ, որպեսզի մի քիչ թաքանան, արևայրուկ ընդհունեն և կրկին ջուրը մտնեն։

79․ Շարքի բոլոր բառերը բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված։ Գտիր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը։

ա) Տնային, մարդկային, տղային, կապկային, լեռնային:
բ) Ձգան, փական, իշխան, ձկան, վիպասան:
գ) Պապոնք, մերոնք, ձերոնք, զարթոնք, հոնք:
դ) Համառորեն,տնօրեն, վեհորեն անսրտորեն, մարդկայնորեն:

Գրաբարյան օրեր

1979 թվականից սկսած, երեք տարին մեկ անգամ, հոկտեմբերի երկրորդ շաբաթ օրը նշվում է թարգմանական արվեստի տոնը, Թարգմանչաց տենը եկեղեցական տոներից մեկն է։ որի ընթացքում հիշատակվում է հայ թարգմանական արվեստը սկսած Մեսրոպ Մաշտոցից ու նրա աշակերտներից մինչև մեր օրերը։ Թարգմանիչ վարդապետների հիշատակը  Հայ եկեղեցին տոնում է տարին երկու անգամ: Առաջինը կոչվում է «Տոն սրբոց թարգմանչացն մերոց Սահակայ և Մեսրովբայ»: Երկրորդը կոչվում է «Տոն մեր սուրբ թարգմանիչ վարդապետների՝ Սահակի և Մեսրոպ Մաշտոցի, և նրանց սուրբ աշակերտների՝ Եղիշե Պատմիչի, Մովսես Քերթողի, Դավիթ Անհաղթ փիլիսոփայի, Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Կլայեցու»: Պատմահայր Խորենացին վկայում է, որ Մեսրոպ Մաշտոցը երազ է տեսել, որտեղ Աստված նրան ասում է, թե ինչպես պետք է ստեղծի տառերը։ Մեսրոպը տեսնում է, որ աջ ձեռքի դաստակով գրում է վեմի վրա, որը դրված էր նրա առջևում: Եվ այդպես Մեսրոպն առաջին անգամ թարգամանում է Ս․ Գրքի այս տողերը․  «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»։ Ս. Սահակի և Ս. Մեսրոպի ջանքերով Հայաստանում սկսվում են բացվել դպրոցներ, ուր ուսուցանվում են հայ գրերը: Հետագայում նրա և Սահակ Պարթևի աշակերտները թարգմանում են շատ գրքեր և Աստվածաշունչներ, որոնք վերանայում են Մեսրոպ Մաշտոցն ու Սահակ Պարթևը։

2․ Կարդա Տոն Սբ. թարգմանիչներ Իսահակի և Մեսրոպի նյութը,  գրավոր վերապատմիր բլոգում

Որպես անհատ, Մաշտոցը Խորենացու վկայությամբ, գերեզանցել է «բոլոր առաքինի մարդկանց, որպիսիք այն ժամանակ կային։ Որովհետև ամբարտավանություն և մարդահաճությունը նրա վարքում երբեք տեղ չգտան, այլ հեզ, բարյացակամ և բարեմիտ լինելով, երևում էր բոլորին երկնայինների սովորությամբ զարդարված։ Որովհետև նա հրեշտակի տեսք ուներ, բեղմնավոր միտք, պայծառ էր խոսքով, գործերով ժուժկալ»։

Կորյունը վկայում է «…շատ բանտարկյալներ ու կալանավորներ և նեղյալներ ազատեց Քրիստոսի ահավոր զորությամբ կորզելով նրանց բռնակալների ձեռքից… շատ մուրհակներ պատեց»:Ըստ Կորյունի, Արևելյան Հայաստանում կատարած երկրորդ շրջագայության ժամանակ, «սկսեց Տիրոջից իրեն շնորհվածի համեմատ նշանագրեր հորինել վրացերեն լեզվի համար»։ Արևելյան Հայաստանում կատարած իր մի այլ շրջագայության ժամանակ Մաշտոցն այցելել է Բուն Աղվանք (Կուր գետի ձախ ափին), ամենաբազմամարդ ցեղի գարգարացիների լեզվի համար տեղացի Բենիամին երեցի օգնությամբ ստեղծել տառեր. «Նշանագրեր ստեղծեց գարգարացիների լեզվի համար»:

3․ Նայիր հետևյալ տեսանյութերը, 5-ից 7 նախադասությամբ վերապատմիր տեսածդ, բանավոր ներկայացրու դասարանում

Առաջին տեսանյութում ներկայացվում էր Մեսրոպ Մաշտոցի կենսագրությունը՝ Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է Հայաստանի Տարոն գավառի Հացեկաց գյուղում, մոտ 360 Ազնվականի ընտանիքում, ծնողների մասին հայտնի էր, որ հոր անունը Վարդան էր, Կորյունն իր գրքում շատ բաներ է գրել Մեսրոպ Մաշտոցի մասին։ Մեսրոպ Մաշտոցը գիտեր հունարեն, ասորորերն և պարսկերեն։ Հայաստանը 5-րդ դարի սկզբում շատ վատ աշխարհաքաղաքական դրության մեջ էր, երկիրը բաժանվել էր հռոմեական և պարսկական պետությունների միջև, Մեսրոպ Մաշտոցն այս ամենից ելք գտավ, որ հայ ազգը պետք է ունենա իր լեզուն, քանի որ այդ ժամանակ Հայաստանում խոսում էին պարկերեն և ասորերեն, դրա համար նրան օգնության հասակ ահակ Պարթևը, նրանք երկուսով գնացին Վռամշապուհ թագավորի մոտ, նա քաջարելեց նրանց, և Մեսրոպ Մաշտոցը մի ծումբ պատանիների հետ գնաց Եդեսիա՝ այն ժամանակվա գիտական մեծագույն կենտրոններից մեկը, այնտեղ հսկակայան գրականություն էր պահվում։ Մաշտոցն ուսումնասիրում է տարբեր լեզունի այբենարաններին, տառերի սկզբունքներին և այլն․․․․ Մոսվսես Խորենացին գրում է, որ մի օր, երբ Մեսրոպն աղոթում էր և խնդրում էր Աստծուն օգնել նրան, ոչ արթուն, և ոչ էլ երազի մեջ տեսնում է մի ձեռք, որ քարերի վրա ինչպես ձյան վրա տառերի հետքեր է թողում, Մեսրոպը վերցնում է գրիչը և իր սուրբ աջ ձեռքով սկսում է գրի առնել այդ նշանները՝ հայերեն տառերը։ Իսկ հետո նա դասավորում է և վերջնական տեսքի է բերում տառերը։ Իսկ հետո արդեն հայերեն տառերը մեծ նշանակություն են թողնում։ Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթի ջանքերով բացվում են հայկական դպրոցներ։ Եկեղեցին նրանց Սուրբ է համարում։ Ինչպես զգում եք հայերեն տառերը մեծ նշանակություն թողեցին և մինչև վերջ թարգամնվեց Աստվածաշունչը, հայերեն 7-րդ լեզուն էր, որ թարգմանեց Աստվածաշունչը։ 1975 թվականին Սուրբ Էջմիածնում ստեղծվեց Նոր Կտակարանը։ Հայերեն տառերի բոլորիս համար մեծ նշանակություն ունեն։ Ամեն տարի Հայ Առաքելական եկեղեցին տոնում է այս 6 թարգմանիչների հիշատակի օրը՝ Մեսրոպ Մաշտոցի, Եղիշեի, Գրիգոր Նարեկացու, Մովսես Խորենացու, Ներսես շնորհալու, Դավիթ Անհաղթի։

81-90

81․ Բառակապակություններ կազմիր՝ հարցում արտահայտող բառերը տրված գոյականներով փոխարինելով։

Վերադառնալ տուն։

Անդրադառնալ մտքին։

82․ Կետերը փոխարինիր հարմար շաղկապով կամ շաղկապական բառով։

 Լեռնային հովիտներում գիշերը ձյուն է սպասվում, իսկ հովիտներում՝ անձրև:
Աշուն էր, զովաշունչ ու պայծառ աշուն, որ սովորաբար լինում է Արարատյան դաշտում:
Երբ ջրերը ձյան հալոցքից կամ հորդառատ անձրևներից վարարում էին, դաշտում բնական ավազաններ էին գոյանում:
Կարդացի անունս մի ոտանավորի տակ… ինձ թվաց, որ իմ այդ ստորագրությունը ոսկե տառերով էր տպված:
… մինն ուներ, տասն եմ արել:
Այն օրից, ինչ գյուղ էր եկել, անցել էր ուղիղ մեկ ամիս:
Հյուրերին առաջնորդեց դեպի տաղավարը, որը գտնվում էր բակի խորքում:
Եվ մեծահռչակ զորավար էր, և երկրների կուսակալ:
Քանի որ նույն ուղղությամբ չէին գնում,  միմյանց չէին հանդիպում:
Այդ հնէաբանը, և թանգարանի տնօրենը նոր քննության գաղափարին չընդդիմացան:

83․ Կետերը փոխարինիր նախադասություններով, որոնք նկարագրեն, բացատրեն կամ վերաբերմունք արտահայտեն։

Սպորտային կազմվածքով և լավ մարզված ամերիկուհի Արդատ Էվիտը կյանքում առաջին անգամ էր օդանավից պարաշյուտով թռչում, բայց ճիշտ նշանակված տեղում վայրէջք կատարեց։ Նա շատ հանգիստ էր, և ընդհանրապես չէր վախեցել, թեև կինը յոթանասունչորս տարեկան էր, բայց նրա թռիչքն ավելի հաջող էր, քան նրա հետ ցատկող պարաշյուտիստ աղջիկներից շատերինը։

84․ Ընդգծված նախադասությունները բառակապակցություններ դարձրու և ստացված բառակապակցություններն անհրաժեշտ դեպքում տրոհիր։

Սպիտակ մշուշի միջից հազիվ էր նշմարվում աչքից անհետացող կածանը
Գյուղացիներից ոմանք վազում էին բանջարանոցները, դդմումները բերելու համար։
Նրան զարմացրեց, անծանոթ մարդկանց մուտքը։
Բերդի մուտքը նկարելուց, մատիտը մի պահ ձեռքին մնաց:

85․ Կետերի փոխարեն տրված հոմանիշները հերթով գրիր։ Բացատրիր ստացված նախադասությունների իմաստային տարբերությունները կամ նրբերանգները։

Հիվանդության պատրվակով դասի չգնաց:

Տղան լավ էր զգում, որ կարողացավ ընկերներին պաշտպանել:

Ո՞վ քեզ դրդեց այդ արարքին:

Լքեց իր հոտն ու գնաց լույսի ուղղությամբ:

86․ Նախադասությունները լրացրու՝ կետերը փոխարինելով ուղղակի խոսքերով։

Հյուրն ուշադիր լսում էր ոգևորված ուղեկցի պատմությունը տաճարի մասին ու մտածում էր «Ինչ խելացի է, ամեն բան գիտի»:
Քաղցն անհամբեր էր դարձրել նրան, ու լսելով տանտիրուհու շաղակրատանքը՝ մտքում ասում էր «Անշորհքը ոչինչ չի տալիս ուտելու»:
Արդեն ամեն ինչ պարզ էր ու հասկանալի. Նա գրեց «Ես հեռանում եմ, ինձ չսպասես»:
Ցուցանակն անտառում զբոսնել ցանկացողներին զգուշացնում էր «Անտառում գազաններ կան»:
Զարմացած նայում էր վիճող անծանոթներին ու մտածում «Որքան դժկամ է այս ժողովուրդը»:
Վազում էր ծիածանի հետևից ու իրեն-իրեն շշնջում «Շատ եմ ուզում սեռս փոխեմ»:
Սպասումից ձանձրացած՝ մտածում էր «Անպատասխանատու է շատ, ինչու է ուշանում»:
Գրքում մի նախադասություն էր ընդգծված «Լսիր շատ, խոսիր քիչ, մտածիր ճիշտ»:

87․ Նախադասության ընդգծված մասը հանիր և ստացված մասը անհրաժեշտության դեպքում փոփոխություններ արա։

Վաղուց ի վեր բժիշկներն ու գիտնականները վիճում են այդ մասին։ Այդ վեճը նոր թափով բորբոքվեց։

Մագնիսական դաշտը լայնացրել է մաշկի մազանոթները, որն էլ հանգեցնում է արյան ճնշման նվազմանը:

Ուղևորի համար ջերմանավ էի ընտրել։

Վանդակի առաստաղից անտակ տակառ էինք կախել նրա համար, որ արջը խաղալու բան ունենա:

Միշտ չէ, որ հնարավոր է լինում գնել կամ որսալ այն կենդանուն։

Արձանագրվել են բազմաթիվ դեպքեր։

Գերմանացի մի ինժեներ պատրաստել է չմուշկներ։

88․ Տրված բայերը պատճառական դարձրու։ Պատճառական դարձնող մասնիկն ընդգծիր։

ա) Խաղալ — խաղացնել դողալ — դողացնել եռալ — եռացնել թվալ — թվացնել հավատալ — հավատացնել
բ) Փոքրանալ — փոքրացնել լավանալ — լավացնել վատանալ — վատացնել բարեկամանալ բարեկամացնել թշմանալ — թշնամացնել մանրանալ — մանրացնել հզորանալ — հզորացնել բարձրանալ — բարձրացնել քարանալ — քարացնել:
գ) Հասնել — հասցնել թռչել — թռցնել տեսնել — ցույց տալ փախչել — փախցնել փակչել կպչել — կպցնել:

89. Ըստ տրված հատևության՝ տեսած, լսած կամ կարդացած մի պատմություն պատմիր։

Եթե մի բանը կարող ես գործով ապացուցել, խոսքերդ իզուր մի վատնիր։

90․ Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմիր՝ դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում։

ձեռ — ձեռագիր հյուր — հյուրասիրվել հույս — հուսահատված, վերջ — վերջակետ գետ — գիտաժողով գետ — գետափ

Սեբաստացիական օրեր

Այս սրբանկարը, որի մասին հիմա ձեզ կպատմեմ, այժմ գտնվում է Հայաստանի Ազգային պատկերասրահում։ Այս սրբապատկերը ունի շատ հին պատմություն, 16-րդ դասրից ի վեր։ Այս սրբապատկերի առանձնահատկությունն այն է, որ մանուկ Հիսուսը պատկերված է խաչը գրկված։

Սևանի Աստվածամայրը ըստ եղելության կապված է Մխիթար Սեբաստացու անվան հետ։  1692 թ. կարճ ժամանակով Սևանի վանքում է հաստատվել Մխիթար Սեբաստացին: Քանի որ նա թույլ տեսողություն ուներ օրեր շարունենակ աղոթում էր այդ նկարի առաջ։

1692 թ Մխիթարը Պոլսից գալիս է Էջմիածին՝ միաբանելու։ Սակայն հիասթափված, շուտով գնում է Սևան և շուրջ 10 օր այնտեղ մնալուց հետո վերադառնում Է Բասեն:

Բանասեր Շտիկյանը վկայում է, որ Մխիթարը Հայաստանից մեկընդմիշտ հեռանալուց առաջ աղոթել է այդ պատկերի առաջ և խնդրել է, որպեսզի Տիրամայրը նրան տա ուժ և զորություն։ Դրանից հետո նա Տիրամոր շրթունքներից լսել է այս խոսքը՝ Եղիցի։

Մծիթար Սեբաստացին այս ամենի ազդեցության տակ գողտրիկ տողեր է նվիրել Աստվածամորը։ Նրա «Անճառին խորան» տաղը երգում են Սուրբ Աստվածածնին նվիրված տոներին՝ Սուրբ Պատարագի ընթացքում:

Նախապատրաստվելով Մխիթարյան Միաբանության 200 ամյակին, Ալիշանը փորձում է հավաքել այն բոլոր մասունքները, որոնք առնչվել են Աբբահոր կյանքին։ Այդ նպատակով նա 1890-1900 թվականներին նամակներ էր ուղարկում Էջմիածին՝ խնդրելով, որ նրան հանձնեն Սևանի Աստվածամայր սրբապատկերի ընդօրինակը։ Նա հույս է ունեցել, որ այն ընդօրինակությունը կկատարի նկարիչ Վարդգես  Սուրենյանցը։ Բայց ինչ ինչ պատճառներով նա չի կարողանում կատարել Ալիշանի ցանկությունը։

Իսկ հետո Ալիշանը կրկին նամակներ է ուղարկում Էջմիածնին, խնդրելով վերանորոգել սրբապատկերը։  Ալիշանին ուղղված պատասխան նամակից իմանում ենք, որ այդ կտավը Հայոց կաթողիկոսի հանձնարարությամբ, որպես հին արվեստի լավագույն նմուշ, արդեն Սևանից տեղափոխւել է Էջմիածին և միայն հնարավոր են համարել լուսանկարր ուղարկել Վենետիկ։ Բոլոր դեպքերում շուրջ 15 տարի տևած բանակցությունները և Ալիշանի հիմնական փափագը՝ իրենց մոտ ունենալ այդ կտավը, դրական լուծում չեն ստանում:

Այնուհետև, 1902-1903 թթ. ընթացքում, Խրիմյան Հայրիկր «Սևանի Աստվածամայրը» կտավը Վենետիկ ուղարկելու անհաջող փորձից հետո, Մխիթարյանների բաղձանքը ինչ֊-որ չափով կատարած լինելու համար, գեղանկարիչ Ե. Նազարյանցին հանձնարարում է ընդօրինակել հիշյալ կտավը և այն որպես նվեր ուղարկում է Վենետիկ:

«Սևանի Աստվածամայրը» հրաշագործ սրբապատկերի մասին պատմում է նաև  Թորոսյանը «Վարք Մխիթարայ Աբբայի Սեբաստիոյ» գրքում. «Այդ պատկերը 300 տարուան հնութիւն ունի, ըստ վկայութեան Վաղարշապատ բնակվող պատկերահան Առաքել Սագինեանցի, ինչպէս կը գրէ Մեսրովբ արքեպիսկոպոս Սմբատեանց»: